Το συνοπτικό πόρισμα που ανακοινώθηκε χθες (τα κεντρικά σημεία του παρουσίασε η «Ε» στο φύλλο της περασμένης Πέμπτης) εκτείνεται σε ευρύ φάσμα ζητημάτων, από την κατάργηση του συστήματος μετεγγραφών των φοιτητών στα Ιδρύματα του εσωτερικού και του ενός συγγράμματος έως την εισαγωγή «μάνατζερ» στα Πανεπιστήμια και την ίδρυση ανεξάρτητου συμβουλευτικού - επιτελικού οργάνου. Οπως εξηγούσαν χθες μέλη της επιτροπής, ουσιαστικά υποχρεώθηκαν να ανακοινώσουν εσπευσμένα τις προτάσεις τους -επί των οποίων θα επανέλθουν αναλυτικότερα από το νέο χρόνο- λόγω των εκάστοτε εξαγγελιών της ηγεσίας του ΥΠΕΠΘ: «Πρωτοβουλίες όπως το συζητούμενο νομοσχέδιο για την εκκλησιαστική εκπαίδευση και οι κατά καιρούς εξαγγελίες αποσπασματικών ρυθμίσεων αιφνιδιάζουν την πανεπιστημιακή κοινότητα, προκαταλαμβάνουν τη δημόσια συζήτηση και δεν συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων», υπογραμμίζουν με δυσαρέσκεια στο εισαγωγικό τους σημείωμα οι οκτώ πανεπιστημιακοί, που επιγραμματικά προτείνουν:

1.Κατάργηση του φαινομένου των «αιωνίων φοιτητών».

Προτείνεται να περιοριστεί ο αριθμός ετών φοίτησης σε 2 ή 3 χρόνια επιπλέον του ελάχιστου αριθμού ετών που απαιτούνται για την απόκτηση του πτυχίου (π.χ. 4+2 ή 3) για τους φοιτητές που δεν εργάζονται ή δεν έχουν οικογενειακές υποχρεώσεις. Προβλέπεται η λήψη ενισχυτικών μέτρων για τους οικονομικά ασθενέστερους φοιτητές, μέσω π.χ. ανταποδοτικών υποτροφιών. Σε ειδικές περιπτώσεις (μητέρες ανηλίκων, εργαζόμενοι πλήρους απασχόλησης, χρονίως πάσχοντες κ.ά.) προτείνεται η δυνατότητα διακοπής σπουδών το πολύ για δύο χρόνια ή και η δυνατότητα μερικής φοίτησης. Η συγκεκριμένη πρόταση εφόοσον προαχθεί σε νομοθετική ρύθμιση αφορά τους πρωτοετείς φοιτητές, οπότε για τους εν ενεργεία θα πρέπει να υπάρξουν μεταβατικές διατάξεις.

2.Κατάργηση του ενός συγγράμματος.

Το ισχύον σύστημα χαρακτηρίζεται από την επιτροπή ως «σπάταλο, αναχρονιστικό και περιοριστικό στη διαδικασία της μάθησης». Προτείνεται η ανασυγκρότηση των πανεπιστημιακών βιβλιοθηκών, με συνεχή οικονομική υποστήριξη για την προμήθεια αρκετών βιβλίων ανά μάθημα, που η βιβλιοθήκη θα προμηθεύεται σε πολλαπλά αντίτυπα, ανάλογα με τον αριθμό των φοιτητών. Επιπροσθέτως, κρίνεται αναγκαία η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός των δικτύων υπολογιστών των Πανεπιστημίων. Στο μεταξύ διάστημα υποδεικνύονται οι δυνατότητες α) της θέσπισης κουπονιών για την προμήθεια των συγγραμμάτων από τους φοιτητές β) της μαζικής προμήθειας από τις σχολές επαρκούς αριθμού αντιτύπων των σημαντικότερων συγγραμμάτων για δανεισμό στους φοιτητές για ορισμένο χρονικό διάστημα.

3.Κατάργηση του συστήματος των μετεγγραφών.

Το σκεπτικό αιτιολογείται από την εκρηκτική αύξηση του αριθμού των φοιτητών σε σχολές υψηλής ζήτησης και την ερήμωση των περιφερειακών πανεπιστημίων. Από την πρόταση εξαιρούνται μόνον οι αποδεδειγμένα πάσχοντες από σοβαρές ασθένεις. Για τους φοιτητές που στερούνται οικονομικής δυνατότητας και φοιτούν σε διαφορετικό τόπο απ' αυτόν της μόνιμης κατοικίας τους προβλέπονται οι ανταποδοτικές υποτροφίες στα Πανεπιστήμια όπου έχουν εγγραφεί. Προτείνεται παράλληλα η λύση του σταθερού αριθμού εισακτέων ανά Τμήμα με όλους του υποψήφιους φοιτητές να συμμετέχουν στις ίδιες εξετάσεις και με διατήρηση της ίδιας ελάχιστης βαθμολογικής βάσης για όλους. Για τους υποψήφιους που εντάσσονται σε ευεργετικές διατάξεις να ισχύει ποσοστιαία μοριοδότηση επί της βαθμολογίας τους (π.χ. 5 ή 10%).

4.Σύσταση «Εθνικού Συμβουλίου Πανεπιστημικής Εκπαίδευσης».

Πρόκειται για ανεξάρτητο συμβουλευτικό - επιτελικό όργανο που θα επωμιστεί το ρόλο του «διαμεσολαβητή» μεταξύ των Πανεπιστημίων και του υπουργείου Παιδείας και του «προνομιακού συμβούλου» της κυβέρνησης για θέματα καθημερινότητας (όπως π.χ. ο καθορισμός του αριθμού εισακτέων ανά σχολή) αλλά και μακροπρόθεσμης εκπαιδευτικής πολιτικής. Προτείνεται η σύνθεσή του να είναι ολιγομελής και να αποτελείται από έγκριτους πανεπιστημιακούς δασκάλους της Ελλάδας και της ομογένειας και με την ευρύτερη ακαδημαϊκή συναίνεση.

5.Αλλαγή του τρόπου συμμετοχής των φοιτητών στην εκλογή των πρυτανικών αρχών.

Σύμφωνα με τα μέλη της επιτροπής, οι πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΕΠΘ (περί τετραετούς, μη συνεχόμενης θητείας, αποκλειστικής ανά διοικητική θέση) «δεν βοηθούν στην απεξάρτηση των Πανεπιστημίων από κάθε είδους πιέσεις, αναπαράγουν ταυτόχρονα τις πελατειακές σχέσεις που τείνουν να αναπτύσσονται μεταξύ υποψηφίων και εκλεκτόρων και το δημοκρατικό έλλειμμα που προκύπτει από την απουσία άμεσης καθολικής συμμετοχής των φοιτητών».

Προτείνεται η διενέργεια εκλογών για τους εκλέκτορες φοιτητές, ταυτόχρονα και παράλληλα με τις φοιτητικές εκλογές, ειδικά τις χρονιές που προβλέπεται από τον νόμο η διενέργεια των πρυτανικών εκλογών. Στις εκλογές αυτές θα ψηφίζουν όλοι οι φοιτητές. Για να διασφαλιστεί μάλιστα η κατά το δυνατόν μεγαλύτερη συμμετοχή των φοιτητών, θα μπορούσε να μελετηθεί ένας αλγόριθμος σύμφωνα με τον οποίο όσο μικρότερη είναι η συμμετοχή των φοιτητών στις εκλογές για την ανάδειξη των εκλεκτόρων τους τόσο μικρότερο θα είναι και το ποσοστό συμμετοχής των εκλεκτόρων τους στο εκλεκτορικό σώμα για την ανάδειξη των πρυτανικών αρχών. Ως εναλλακτική πρόταση αναφέρεται η καθολική ψηφοφορία των φοιτητών την ημέρα της διεξαγωγής των πρυτανικών εκλογών σε ξεχωριστή κάλπη (δύο κάλπες δηλαδή) και η αναγωγή των αποτελεσμάτων στο ποσοστό συμμετοχής τους.

6.Συμπλήρωση των εκλεκτορικών σωμάτων, με εξωτερικούς κριτές - εισαγωγή ακαδημαϊκών κινήτρων και για τους πρωτοβάθμιους καθηγητές.

Την εκδοχή της συγχώνευσης των βαθμίδων, ή ακόμη και την επαναφορά της «έδρας», τα μέλη της επιτροπής την αντιλαμβάνονται ως «κραυγαλέα οπισθοδρόμηση προς ένα απαρχαιωμένο καθεστώς». Εκτιμούν ότι δεν χρειάζονται δομικές αλλαγές, προτείνουν ωστόσο την υποχρεωτική συμπλήρωση των εκλεκτορικών σωμάτων με έγκριτους εξωτερικούς κριτές (εκτός Τμήματος, Πανεπιστημίου ή ακόμη και Ελλάδος). Στη συγκρότηση μάλιστα των εκλεκτορικών σωμάτων για εκλογή στη θέση καθηγητή πρώτης βαθμίδας, σκόπιμη θα ήταν η υποχρεωτική συμμετοχή έγκριτων πανεπιστημιακών του εξωτερικού.

Επιπλέον, προτείνεται η θέσπιση ακαδημαϊκών κινήτρων και για τους καθηγητές της πρώτης βαθμίδας, προκειμένου να συνεχίζουν να παράγουν υψηλής στάθμης ερευνητικό και διδακτικό έργο. Παραδειγματικά αναφέρεται η καθιέρωση τιμητικών ακαδημαϊκών θέσεων, στις οποίες ύστερα από πρόταση του Εθνικού Συμβουλίου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης και αυστηρή κρίση να εκλέγονται καθηγητές για ένα καθορισμένο διάστημα. Τέλος, προτείνεται η αλλαγή της υπηρεσιακής κατάστασης των μελών ΔΕΠ, με μετατροπή της «πλήρους απασχόλησης» σε «πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης», με ταυτόχρονη σημαντική αύξηση των αποδοχών τους. Για τους καθηγητές που δεν επιθυμούν αυτή τη ρύθμιση προβλέπεται μερική απασχόληση στο Πανεπιστήμιο, με μειωμένες όμως αποδοχές.

7.Διεύρυνση της υφιστάμενης Επιτροπής Ασύλου από τριμελή σε πενταμελή.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι δεν είναι απαραίτηση η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που προσδιορίζει το πανεπιστημιακό άσυλο. Προτείνει την αύξηση των μελών της Επιτροπής Ασύλου με τη συμμετοχή και των δύο αντιπρυτάνεων των Ιδρυμάτων. Οσο για τη φύλαξη των ΑΕΙ, θεωρείται ότι θα είναι αποτελεσματική εάν ανατεθεί σε πανεπιστημιακούς φύλακες οι οποίοι θα έχουν καθεστώς υπαλλήλου και θα υπάγονται απευθείας στον εκλεγμένο πρύτανη.

8.Εισαγωγή «μάνατζερ» στα Πανεπιστήμια.

«Δεν νοείται δημόσια και δωρεάν πανεπιστημιακή εκπαίδευση χωρίς επαρκή χρηματοδότηση από τη μία πλευρά και χωρίς χρηστή και επαγγελματική διαχείριση των οικονομικών πόρων από την άλλη», εξηγούν τα μέλη της επιτροπής. Προτείνεται επαγγελματίας οικονομικός διαχειριστής («μάνατζερ») στα Πανεπιστήμια, υπό την άμεση εποπτεία του αντίστοιχου αντιπρύτανη Οικονομικού Προγραμματισμού και Ανάπτυξης και με πλήρη λογοδοσία στη Σύγκλητο του Ιδρύματος.

9.Ενίσχυση οικονομικά ασθενέστερων φοιτητών με υποτροφίες.

Προτείνεται να ενισχύονται με υποτροφίες οι φοιτητές που στερούνται οικονομικών δυνατοτήτων, με την υποχρέωση της επιτυχούς εξέτασης σε σημαντικό αριθμό μαθημάτων κάθε έτους.

Καταλήγοντας, τα μέλη της επιτροπής υπενθυμίζουν, ότι καθώς η χώρα μας θα αναγκαστεί, βάσει των εξελίξεων σε επίπεδο Ε.Ε., προσεχώς να αναγνωρίσει τους τίτλους που χορηγούν τα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών, θα πρέπει όλοι οι ενδιαφερόμενοι να αγωνιστούν για τη μεταρρύθμιση του δημόσιου Πανεπιστημίου.

Πηγή: Ελευθεροτυπία