Η απαλλαγή των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων από τους λεγόμενους «αιώνιους» φοιτητές είναι η πρόταση της επιτροπής των «οκτώ σοφών» του ΕΣΥΠ που προκαλεί τις μικρότερες αντιδράσεις. Υπολογίζεται ότι όσοι δεν φτάνουν στο πτυχίο 8 χρόνια μετά την εγγραφή τους αγγίζουν το 25% του συνόλου των σπουδαστών. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ η μέση φοίτηση στα ελληνικά πανεπιστήμια εκτοξεύεται στα 5,7 χρόνια, τη στιγμή που ο μέσος όρος των χωρών του οργανισμού δεν ξεπερνά τα 4,2 έτη.

Στα αμφιθέατρα αρκετών σχολών δίπλα στα εικοσάχρονα παιδιά συναντά κανείς γραφικές φιγούρες μεσήλικων συμφοιτητών τους, που η ζωή τούς ανάγκασε να διακόψουν κάποτε τις σπουδές τους. Οι ίδιοι άνθρωποι, όταν αισθανθούν ότι τακτοποίησαν τις υποχρεώσεις τους δίνουν μια δεύτερη ευκαιρία στον εαυτό τους επιστρέφοντας στο πανεπιστήμιο. Αλλοι αποφασίζουν να πάρουν ένα δεύτερο πτυχίο σε μεγάλη ηλικία. Χαρακτηρίζονται ως άτομα με ώριμη σκέψη και ξεκάθαρους στόχους, που αποδεικνύονται εξαιρετικοί φοιτητές και κατά κανόνα τελειώνουν γρήγορα. Ετσι τουλάχιστον λένε οι καθηγητές τους.

Πρόκειται για μια ελληνική πρωτοτυπία που αν εκλείψει, σίγουρα θα φτωχύνουν τα πανεπιστήμια. Αλλωστε οι «αιώνιοι» φοιτητές δεν επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των ιδρυμάτων. Ετσι κι αλλιώς τα δωρεάν συγγράμματα δίνονται εφάπαξ και οι φοιτητικές παροχές κάποτε σταματούν.

- Ο πρύτανης του ΕΜΠ Αν. Ανδρεόπουλος επισημαίνει ότι ένα μεγάλο μέρος όσων εγκαταλείπουν τις σχολές ανήκει στα φτωχότερα στρώματα, που εργάζονται για να σπουδάσουν. «Ισως θα ήταν καλύτερα αντί να διαγράψουμε όλα αυτά τα παιδιά να τους εξασφαλίσουμε οικονομικές παροχές ώστε να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους».

- Ο αντιπρόεδρος της ΠΟΣΔΕΠ-ΑΕΙ Γιάννης Μαΐστρος τονίζει, όμως, ότι το πρόβλημα δεν είναι η συγκεκριμένη κατηγορία φοιτητών «αλλά εκείνοι που χάνουν τα χρόνια τους άσκοπα».

Η πρόταση των «σοφών» για διετή παράταση των σπουδών στις σχολές τετραετούς φοίτησης και τριετή στις σχολές μεγαλύτερης διάρκειας αποτελεί μια μορφή πίεσης στους «λιμνάζοντες» φοιτητές για να φτάνουν στο πτυχίο γρηγορότερα. Το μέτρο θα εφαρμοστεί χαλαρά, λαμβάνοντας υπόψη κοινωνικά κριτήρια, και θα αφορά τους νεοεισερχόμενους και όχι τους ήδη φοιτούντες.

Το φαινόμενο παίρνει ανεξέλεγκτες διαστάσεις στα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη και περιορίζεται κατά πολύ στα περιφερειακά πανεπιστήμια.

- Στο Πανεπιστήμιο Κρήτης οι «λιμνάζοντες» φοιτητές περιορίζονται σε ένα μικρό μονοψήφιο ποσοστό: «Οι σπουδαστές μας προέρχονται από περιοχές όλης της χώρας και μέλημά τους είναι να πάρουν γρήγορα το πτυχίο και να γυρίσουν στα σπίτια τους», όπως παρατηρεί ο αντιπρύτανης Κώστας Λάβδας.

- Αντίθετα, στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης δεν παίρνει ποτέ το πτυχίο περίπου το 40% των εγγεγραμμένων.

Σύμφωνα με έρευνα του Παρατηρητηρίου Ροής Φοιτητών του ΑΠΘ που παρουσιάστηκε πρόσφατα από τον πρύτανη Γιάννη Αντωνόπουλο και τον καθηγητή του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών Θόδωρο Χατζηπαντελή, από τους 90.000 φοιτητές έχουν ξεπεράσει τα 8 χρόνια σπουδών οι 35.000 (!) και ελάχιστοι απ' αυτούς θα οδηγηθούν στο πτυχίο.

Στα τμήματα τετραετούς φοίτησης το 75% έως 80% των γυναικών και μόλις το 60% των ανδρών φτάνουν στο πτυχίο εντός οκταετίας, ενώ ο μέσος βαθμός πτυχίου είναι υψηλότερος για όσους το παίρνουν με τη συμπλήρωση της ελάχιστης διάρκειας φοίτησης.

Αξιοσημείωτο είναι ότι προκειμένου να διαγραφεί κάποιος από ελληνικό πανεπιστήμιο πρέπει να το ζητήσει ο ίδιος με αίτησή του. Ετσι υπάρχουν εγγεγραμμένοι φοιτητές, ιδίως από τα παλιότερα χρόνια, που μπορεί να έχουν πεθάνει. Πάντως το φαινόμενο των «λιμναζόντων» φοιτητών συνδέεται και με τη μεγάλη αύξηση του αριθμού των εισακτέων: Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πετυχαίνουν σε σχολή που δεν επιθυμούν και εγγράφονται χωρίς να παρακολουθήσουν ποτέ.

Σύμφωνα με παλιότερη έρευνα της στατιστικής υπηρεσίας του ΥΠΕΠΘ, το 1980 από τους 84.899 φοιτητές στα πανεπιστήμια όλης της χώρας παρακολουθούσε τα μαθήματα η συντριπτική πλειονότητα. Ο αριθμός των «ενεργών» φοιτητών άρχισε να μειώνεται από το 1983 και μέχρι το 1989 είχε φτάσει στο 70% του συνόλου.

Πηγή: Ελευθεροτυπία